Zwykle piszę o tym, na co uważać: alkohol, potas, chrapanie… Dziś na odmianę — kilka dobrych wiadomości z kardiologii, o których pacjenci rzadko słyszą.

1. Kawa nie jest już wrogiem numer jeden

Przez lata pacjenci z migotaniem przedsionków (najczęstszym zaburzeniem rytmu serca) słyszeli jedno: „odstawić kawę”. Właśnie ukazało się pierwsze porządne badanie, które to sprawdziło.

200 pacjentów po zabiegu przywracającym prawidłowy rytm serca podzielono na dwie grupy: jedna piła codziennie kawę, druga całkowicie unikała kofeiny. Po pół roku okazało się, że arytmia wróciła rzadziej u osób pijących kawę niż u tych, które jej unikały (47% vs. 64% nawrotów).[1]

Co to znaczy dla Ciebie: jeśli lubisz swoją poranną kawę i nikt Ci wcześniej nie kazał jej odstawić z konkretnego powodu — prawdopodobnie nie musisz. Mówimy tu o jednej, może dwóch filiżankach dziennie — nie o energetykach czy litrach espresso.

2. Ablacja arytmii jest dziś szybsza i bezpieczniejsza

Ablacja to zabieg, w którym lekarz „wypala” (albo dziś coraz częściej — impulsem elektrycznym niszczy) mały fragment tkanki serca odpowiedzialny za nieprawidłowy rytm.

Do niedawna robiono to głównie ciepłem lub zimnem. Nowa metoda — ablacja polem pulsacyjnym — działa krótkim impulsem elektrycznym, który celuje precyzyjnie w komórki mięśnia sercowego, oszczędzając otaczające struktury, jak przełyk czy nerwy.

Najnowsze badania pokazują, że ta metoda:

• daje przynajmniej tak dobre efekty, jak starsze metody — a w niektórych porównaniach nawet lepsze,[2]
• zabieg trwa krócej,
• ma mniej powikłań, zwłaszcza tych związanych z uszkodzeniem żył płucnych.[3]

Co to znaczy dla Ciebie: jeśli czeka Cię ablacja migotania przedsionków, jest spora szansa, że będzie to nowocześniejsza, krótsza i bezpieczniejsza procedura niż jeszcze kilka lat temu.

3. Rozruszniki serca bez przewodów — i to od razu dwa

Klasyczny stymulator serca to urządzenie pod skórą, z cienkimi przewodami (elektrodami) prowadzonymi żyłami aż do serca. To właśnie te przewody najczęściej sprawiają problemy — mogą się uszkodzić, zainfekować.

Od kilku lat istnieją rozruszniki bez żadnych przewodów — malutkie urządzenie wszczepia się bezpośrednio do wnętrza serca. Problem: do niedawna dawało się tak leczyć tylko jedną komorę serca, a wiele osób potrzebuje stymulacji dwóch jam serca naraz, żeby biły w zgranym rytmie.

To się zmieniło. Dziś można wszczepić dwa malutkie urządzenia — jedno do przedsionka, drugie do komory — które komunikują się ze sobą bezprzewodowo i działają jak jeden, zgrany zespół. W dużym badaniu taki zabieg udał się u ponad 98% pacjentów, a urządzenia utrzymywały prawidłowy, zsynchronizowany rytm niemal bezbłędnie.[4] Podobne rozwiązanie testuje się już nawet dla defibrylatorów — bezprzewodowa „rozmowa” między urządzeniami pozwala przerywać groźne arytmie bez jednego wspólnego przewodu.[5]

Co to znaczy dla Ciebie: jeśli w przyszłości będziesz potrzebować rozrusznika, coraz częściej nie będzie się to wiązało z przewodami biegnącymi przez żyły do serca — a to oznacza mniej możliwych powikłań.

4. Stymulacja „naturalną drogą” serca

Zwykły rozrusznik pobudza serce w miejscu, które nie jest naturalną drogą przewodzenia impulsu — trochę jak objazd zamiast głównej drogi. Z czasem może to osłabiać pracę serca.

Nowsza technika — stymulacja układu bodźcoprzewodzącego — polega na tym, żeby impuls z rozrusznika trafiał od razu do naturalnego „okablowania” serca, tak jak robi to zdrowy organizm. To już nie eksperyment — w 2025 roku duże europejskie towarzystwo kardiologiczne wydało oficjalne zalecenia dotyczące tej metody,[6] a ankieta wśród ośrodków kardiologicznych pokazała, że stosuje ją już niemal każdy z nich.[7]

Co to znaczy dla Ciebie: stymulacja serca staje się coraz bardziej „fizjologiczna” — czyli bliższa temu, jak działałoby zdrowe serce.

5. Groźny częstoskurcz komorowy — czasem lepiej działać, niż dokładać kolejne leki

U pacjentów po zawale serca, którzy mają wszczepiony defibrylator (ICD) i nawracający groźny częstoskurcz komorowy, standardowym postępowaniem było dokładanie kolejnych leków antyarytmicznych.

Nowe badanie porównało takie leczenie z ablacją wykonaną od razu, jako pierwszy krok. Wynik: ablacja jako pierwsze leczenie zmniejszyła ryzyko zgonu, poważnych epizodów arytmii i wyładowań defibrylatora o jedną czwartą w porównaniu z samymi lekami.[8]

Co to znaczy dla Ciebie: jeśli Ty lub bliska osoba zmagacie się z nawracającym częstoskurczem komorowym, warto zapytać lekarza o ablację jako opcję pierwszego wyboru — nie dopiero wtedy, gdy leki przestaną działać.

6. Ruch nie jest zakazany przy migotaniu przedsionków — wręcz pomaga

To chyba najprostsza i najbardziej pocieszająca wiadomość z całej listy: migotanie przedsionków nie oznacza, że musisz zrezygnować z aktywności fizycznej.

Badania pokazują, że regularny, umiarkowany ruch — szybki spacer, rower, pływanie, nawet praca w ogrodzie — zmniejsza ryzyko nawrotu arytmii[9], i to znacząco: u osób po zabiegu ablacji, które ćwiczyły choćby 90 minut tygodniowo, ryzyko powrotu arytmii było niemal o połowę niższe niż u osób mniej aktywnych.[10]

Co to znaczy dla Ciebie: migotanie przedsionków to nie wyrok na kanapę. Regularny, umiarkowany ruch jest częścią leczenia, nie zagrożeniem.

---

Migotanie przedsionków, kołatania, dodatkowe pobudzenia serca — to diagnozy, które budzą lęk, często większy niż faktyczne ryzyko. Współczesna kardiologia coraz częściej dba nie tylko o to, żeby uchronić pacjenta przed powikłaniami, ale też żeby pozwolić mu normalnie żyć — z kawą, ruchem i coraz mniej inwazyjnym leczeniem.

O alkoholu i zaburzeniach erekcji — jak zwykle — wracam w kolejnym odcinku 😉 a zdjęcie – standardowo z domowego archiwum (bukiet polnych kwiatów jaki dostałam od Córki)

---

Literatura

1. Wong CX, Cheung CC, Montenegro G, et al. Caffeinated Coffee Consumption or Abstinence to Reduce Atrial Fibrillation: The DECAF Randomized Clinical Trial. JAMA. 2026;335(4):317-325. doi:10.1001/jama.2025.21056
2. Reichlin T, Kueffer T, Badertscher P, et al. Pulsed Field or Cryoballoon Ablation for Paroxysmal Atrial Fibrillation. N Engl J Med. 2025;392(15):1497-1507. doi:10.1056/NEJMoa2502280
3. Jaïs P, et al. PFA versus RFA for the Treatment of Paroxysmal AF: The BEAT PAROX-AF Randomized Trial. Prezentacja Hot Line, European Society of Cardiology Congress; 31 sierpnia 2025; Madryt, Hiszpania. Zob. też: Comparing pulsed field electroporation and radiofrequency ablation for the treatment of paroxysmal atrial fibrillation: the BEAT PAROX-AF trial. Eur Heart J. 2026. doi:10.1093/eurheartj/ehaf1115
4. Knops RE, Reddy VY, Ip JE, et al. A Dual-Chamber Leadless Pacemaker. N Engl J Med. 2023;388(25):2360-2370. doi:10.1056/NEJMoa2300080
5. Knops RE, Lloyd MS, Roberts PR, et al. A Modular Communicative Leadless Pacing–Defibrillator System. N Engl J Med. 2024;391(15):1402-1412. doi:10.1056/NEJMoa2401807
6. Burri H, Michowitz Y, Glikson M, et al. European Society of Cardiology (ESC) Clinical Consensus Statement on Indications for Conduction System Pacing. EP Europace. 2025;27(4):euaf050. doi:10.1093/europace/euaf050
7. Clinical indications for conduction system pacing in routine practice: 2025 survey from the Home Monitoring Expert Alliance. J Interv Card Electrophysiol. 2026. doi:10.1007/s10840-026-02271-4
8. Sapp JL, et al. A Randomized Clinical Trial of Catheter Ablation and Antiarrhythmic Drug Therapy for Suppression of Ventricular Tachycardia in Ischemic Cardiomyopathy: The VANISH2 Trial. N Engl J Med. 2024. Prezentacja: American Heart Association Scientific Sessions, listopad 2024.
9. Elliott AD, et al. An Exercise and Physical Activity Program in Patients With Atrial Fibrillation: The ACTIVE-AF Randomized Controlled Trial. JACC Clin Electrophysiol. 2023. doi:10.1016/j.jacep.2022.12.002
10. Garg L, et al. Physical activity and recurrence of atrial fibrillation after catheter ablation. J Interv Card Electrophysiol. 2026. Doniesienie prasowe: CU Anschutz Medical Campus, luty 2026.

---

Przeczytaj również:

Kawa? Na zdrowie

PFA – nowa metoda ablacji

Kardiowersja elektryczna – wszystko co nusisz wiedzieć przed zabiegiem

Holter EKG — Jak przygotować się do badania?

Ostatnia aktualizacja: sierpień 2026.

---

Najczęściej zadawane pytania – FAQ

Czy kawa jest bezpieczna przy migotaniu przedsionków?

Najnowsze badania (DECAF, JAMA 2026) pokazują, że umiarkowane picie kawy — jedna, może dwie filiżanki dziennie — nie zwiększa ryzyka nawrotu migotania przedsionków, a w tym badaniu wiązało się nawet z rzadszymi nawrotami niż całkowite unikanie kofeiny. Nie dotyczy to energetyków ani dużych dawek kofeiny. Jeśli po kawie odczuwasz kołatania, warto to omówić z kardiologiem indywidualnie.

Czy przy migotaniu przedsionków można ćwiczyć?

Tak. Regularna, umiarkowana aktywność fizyczna — spacer, rower, pływanie — jest częścią leczenia, nie przeciwwskazaniem. Badania pokazują, że u osób ćwiczących co najmniej 90 minut tygodniowo ryzyko nawrotu arytmii po ablacji jest znacząco niższe niż u osób mniej aktywnych.

Czym różni się nowa ablacja polem pulsacyjnym (PFA) od klasycznej ablacji?

Klasyczna ablacja niszczy tkankę odpowiedzialną za arytmię ciepłem (fale radiowe) lub zimnem (krioablacja). PFA wykorzystuje krótki impuls elektryczny, który celuje precyzyjnie w komórki mięśnia sercowego, oszczędzając sąsiednie struktury, np. przełyk. Badania pokazują, że PFA daje porównywalną lub lepszą skuteczność, przy krótszym czasie zabiegu i mniejszym ryzyku niektórych powikłań.

Czy rozrusznik serca zawsze wymaga przewodów prowadzonych przez żyły?

Nie zawsze. Nowoczesne rozruszniki bezelektrodowe to malutkie urządzenia wszczepiane bezpośrednio do wnętrza serca, bez przewodów biegnących przez żyły. Dziś możliwe jest już wszczepienie dwóch takich urządzeń — do przedsionka i komory — które komunikują się ze sobą bezprzewodowo i utrzymują prawidłowy, zsynchronizowany rytm.

Czy częstoskurcz komorowy zawsze wymaga eskalacji leków antyarytmicznych?

Nie zawsze. Badanie VANISH2 pokazało, że u pacjentów po zawale serca z nawracającym częstoskurczem komorowym ablacja wykonana jako leczenie pierwszego wyboru zmniejszała ryzyko zgonu, poważnych epizodów arytmii i wyładowań defibrylatora silniej niż samo dokładanie kolejnych leków. Warto zapytać lekarza, czy ablacja jako pierwszy krok jest opcją w Twojej sytuacji.