ILR – co to jest? Wskazania, cena i refundacja NFZ

Błędy pacjentów podczas wykonywania badania Holter EKG

2026-03-02

Migotanie przedsionków a ryzyko udaru mózgu – dlaczego ta arytmia jest tak groźna?

2026-03-04

Opublikowany przez dr Anna Wiktorska at 2026-03-02

Kategorie

Diagnostyka i Holter EKG

Tagi

ILR – wszczepialny rejestrator rytmu serca: co to jest, dla kogo i jak wygląda refundacja w Polsce

Masz za sobą Holter EKG, echo serca, badania krwi — i nadal nie wiadomo, dlaczego tracisz przytomność. Albo przeszłaś udar, a lekarze mówią, że „przyczyny nie ustalono”. W obu tych sytuacjach kluczowe pytanie brzmi tak samo: czy serce robi coś nietypowego wtedy, gdy nikt tego nie nagrywa?

Odpowiedź może dać wszczepialny rejestrator rytmu serca — ILR.

ILR – co to jest?

ILR (Implantable Loop Recorder) to wszczepialny rejestrator rytmu serca, czyli niewielkie urządzenie umieszczane pod skórą klatki piersiowej, które długotrwale monitoruje EKG. Nazywany jest również wszczepialnym rejestratorem pętlowym lub ICM (Insertable Cardiac Monitor).

Współczesne modele są naprawdę małe — porównuje się je do płaskiej baterii AAA, a dostępne dziś urządzenia są od niej jeszcze mniejsze. Ważą kilka gramów i mają objętość ok. 1–1,5 cm³.

Rejestrator nieprzerwanie analizuje zapis EKG i zapisuje do pamięci:

epizody wykryte automatycznie — pauzy, bradykardię, tachyarytmie, migotanie przedsionków,
epizody oznaczone przez pacjenta — gdy poczujesz kołatanie, zawroty głowy czy zasłabnięcie, uruchamiasz zapis pilotem lub aplikacją w telefonie.

Nowsze urządzenia wysyłają dane automatycznie — przez nadajnik przyłóżkowy lub Bluetooth i aplikację — więc lekarz widzi zarejestrowane epizody bez konieczności wizyty w gabinecie.

Kiedy ILR jest naprawdę potrzebny?

ILR nie jest badaniem „pierwszego rzutu”. Sięgamy po niego wtedy, gdy objawy są rzadkie, ale istotne — a standardowa diagnostyka nic nie wykazała.

1. Niewyjaśnione, nawracające omdlenia

To najsilniejsze wskazanie. Wytyczne wskazują na implantację ILR już na wczesnym etapie diagnostyki u pacjentów z nawracającymi omdleniami o nieznanej przyczynie, gdy nie występują czynniki wysokiego ryzyka (klasa I zaleceń). Progiem, przy którym takie rozwiązanie ma sens, są objawy pojawiające się rzadziej niż raz w miesiącu — czyli dokładnie te, których Holter fizycznie nie ma szans złapać.

Rejestrator ma też przewagę nad badaniem elektrofizjologicznym u pacjentów z prawidłowym zapisem EKG i bez strukturalnej choroby serca.

2. Udar kryptogenny (o nieustalonej przyczynie)

Jeśli po udarze nie znaleziono przyczyny, realnym podejrzanym pozostaje napadowe migotanie przedsionków — nieme klinicznie, krótkie, nieuchwytne w rutynowych badaniach. Wytyczne zalecają rozważenie przedłużonego monitorowania EKG, w tym wszczepialnym rejestratorem, aby wykryć AF jako możliwą przyczynę udaru i włączyć leczenie przeciwkrzepliwe zmniejszające ryzyko kolejnego incydentu (mówiąc językiem lekarskim: „należy rozważyć”).

To wskazanie ma bardzo konkretne przełożenie: wykrycie AF zmienia leczenie z profilaktyki przeciwpłytkowej na antykoagulację.

3. Pozostałe sytuacje

kołatania serca z podejrzeniem podłoża arytmicznego, występujące sporadycznie,
ocena skuteczności leczenia — np. obciążenia AF po ablacji,
podejrzenie arytmii komorowej u pacjentów z chorobami uwarunkowanymi genetycznie,
utraty świadomości o niejasnej etiologii, gdy chcemy ostatecznie wykluczyć mechanizm arytmiczny („klasa IIb C”można rozważyć”).

Nie ma znanych przeciwwskazań do wszczepienia ILR — decyzja zależy raczej od tego, czy pacjent zaakceptuje obecność urządzenia pod skórą i czy wynik faktycznie zmieni postępowanie.

Jak wygląda zabieg krok po kroku?

Na obecnym etapie miniaturyzacji wszczepienie przypomina bardziej wstrzyknięcie pod skórę niż operację.

1. Przygotowanie. Nie wymaga hospitalizacji w klasycznym rozumieniu — zwykle to zabieg jednodniowy. Skóra klatki piersiowej jest odkażana i obłożona jałowo.

2. Znieczulenie miejscowe. Podaje się lidokainę w miejscu planowanego cięcia. To jedyny moment, w którym poczujesz ukłucie i pieczenie.

3. Nacięcie i wprowadzenie urządzenia. Nacięcie skóry ma około 1 cm. Urządzenie jest fabrycznie załadowane w jednorazowym narzędziu wprowadzającym, które umieszcza je w tkance podskórnej jednym ruchem.

4. Sprawdzenie zapisu i zamknięcie rany. Kontrolujemy jakość sygnału EKG (amplituda załamka R), zakładamy jeden szew lub pasek zamykający, opatrunek.

Średni czas implantacji to nie więcej niż 10 minut — od nacięcia skóry do założenia szwów.

5. Po zabiegu. Wychodzisz do domu tego samego dnia. Opatrunek zmieniamy zwykle po kilku dniach, szwy — jeśli nierozpuszczalne — po ok. 7–10 dniach. Przez pierwsze 2 tygodnie unikamy moczenia rany i intensywnych ruchów kończyną górną po stronie zabiegu.

Bezpieczeństwo. Powikłania są rzadkie — dotyczą głównie infekcji rany pozabiegowej i występują u 1–5% pacjentów. W międzynarodowym badaniu RIO 2 obejmującym 191 pacjentów, u których zabieg wykonano poza salą operacyjną i pracownią hemodynamiki, nie odnotowano żadnych zdarzeń niepożądanych.

Holter 24 h, Holter 7-dniowy czy ILR? Porównanie

Najczęstsze nieporozumienie brzmi: „skoro Holter nic nie wykrył, to znaczy, że serce jest zdrowe”. Nie. To znaczy tylko tyle, że w ciągu tej doby nic się nie wydarzyło.

	Holter EKG 24–72 h	Holter 7-dniowy	ILR
Czas monitorowania	1–3 doby	do 7 dni (dłuższe warianty do 14–30 dni)	2–4 lata, w nowszych modelach deklarowane nawet ponad 5 lat
Inwazyjność	zerowa	zerowa	zabieg podskórny w znieczuleniu miejscowym
Liczba kanałów	3–12 odprowadzeń	1–3 odprowadzenia	1 kanał (elektrogram podskórny)
Dostępność	natychmiastowa, także w domu	natychmiastowa	wymaga skierowania i ośrodka z pracownią zabiegową
Koszt dla pacjenta	najniższy	niski	najwyższy (lub refundacja NFZ)
Kiedy ma sens	objawy codzienne lub kilka razy w tygodniu	objawy raz na kilka dni – tydzień	objawy rzadziej niż raz w miesiącu
Główne ograniczenie	krótkie okno obserwacji	wciąż zbyt krótkie przy rzadkich objawach	jeden kanał, zabieg, koszt
Komfort	elektrody, kable, ograniczenia kąpieli	jak wyżej, dłużej	brak elektrod, normalne życie, prysznic

Zasada praktyczna: dobierz długość monitorowania do częstości objawów. Jeśli coś dzieje się raz na trzy miesiące, siedmiodniowy Holter ma około 8% szans na trafienie. ILR — bliską 100%.

W praktyce ścieżka wygląda tak: EKG spoczynkowe → Holter 24–72 h → Holter 7–14 dniowy → i dopiero gdy objawy nadal są nieuchwytne, a podejrzenie arytmii istotne — ILR.

Co wykryje każde z badań?

Co chcemy wykryć	Holter 24–72 h	Holter 7-dniowy	ILR
Codzienne kołatania serca	✅	✅	✅
Skurcze dodatkowe – ocena liczby na dobę	✅	✅	⚠️ tylko orientacyjnie
Bradykardia i pauzy w ciągu dnia	✅	✅	✅
Napadowe AF występujące często	✅	✅	✅
Napadowe AF występujące rzadko / nieme	❌	⚠️ czasem	✅
AF po udarze kryptogennym	❌	⚠️ niska czułość	✅
Omdlenia rzadsze niż raz w miesiącu	❌	❌	✅
Blok przedsionkowo-komorowy napadowy	⚠️ przypadkowo	⚠️ przypadkowo	✅
Częstoskurcz komorowy nieutrwalony	⚠️ jeśli wystąpi	⚠️ jeśli wystąpi	✅
Obniżenia odcinka ST / niedokrwienie	✅	⚠️ zależnie od modelu	❌
Zmienność rytmu (HRV), profil dobowy	✅	✅	❌
Skuteczność ablacji w długim okresie	❌	⚠️ punktowo	✅
Korelacja objaw ↔ zapis EKG przy rzadkich objawach	❌	⚠️	✅

Legenda: ✅ badanie dobrze się do tego nadaje · ⚠️ możliwe, ale z ograniczeniami · ❌ badanie się do tego nie nadaje

Zwróć uwagę na dwa ostatnie wiersze tabeli od dołu, opisujące ograniczenia ILR: rejestrator wszczepialny nie zastępuje Holtera w ocenie ST czy zmienności rytmu. To narzędzia komplementarne, nie konkurencyjne.

Czy ILR jest refundowany przez NFZ?

Tak. Wszczepialny rejestrator rytmu serca może być finansowany przez NFZ u pacjentów spełniających określone kryteria kwalifikacji.

Przez lata ILR w Polsce nie był finansowany ze środków publicznych i pacjenci pokrywali koszt urządzenia oraz zabiegu prywatnie.

W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 29 listopada 2023 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego, znalazły się m.in. wszczepienie rejestratora zdarzeń (kod procedury 00.551) oraz usunięcie rejestratora zdarzeń (kod 00.552). Nowelizację opublikowano w Dzienniku Ustaw 1 grudnia 2023 r., a zasady rozliczania określiło Zarządzenie nr 190/2023/DSOZ Prezesa NFZ.

Komu przysługuje

Monitorowanie zdarzeń arytmicznych przy użyciu ILR jest refundowane w dwóch grupach:

pacjenci po udarze kryptogennym — o nieustalonej przyczynie,
pacjenci po nawracających utratach przytomności, których przyczyny nie udało się ustalić mimo rozszerzonej diagnostyki.

Dlaczego nie każdy szpital to wykona

Refundacja jest obwarowana wymaganiami formalnymi wobec placówki — m.in. koniecznością posiadania pracowni zabiegowej: zakładu lub pracowni radiologii zabiegowej, pracowni hemodynamiki, pracowni elektrofizjologii, innej pracowni zabiegowej, sali operacyjnej albo sali hybrydowej. To realnie zawęża listę ośrodków, więc przed skierowaniem warto sprawdzić, czy dany szpital ma podpisaną umowę na to świadczenie.

Ile kosztuje ILR? Cena wszczepialnego rejestratora arytmii

Prywatne wszczepienie ILR kosztuje zwykle od kilku do kilkunastu tysięcy złotych, zależnie od ośrodka i modelu urządzenia. Dla orientacji, w cenniku jednego z polskich ośrodków wszczepienie rejestratora arytmii wyceniono na około 8000 zł. Osobno mogą być rozliczane kontrole urządzenia, telemonitoring oraz późniejsze usunięcie rejestratora.

FAQ — najczęstsze pytania pacjentów

Co to jest ILR?

ILR (Implantable Loop Recorder) to niewielki wszczepialny rejestrator rytmu serca. Umieszcza się go pod skórą klatki piersiowej, gdzie przez wiele miesięcy lub lat monitoruje EKG i może wykrywać rzadko występujące zaburzenia rytmu serca.

Czy wszczepienie ILR boli?

Sam zabieg — nie. Wykonuje się go w znieczuleniu miejscowym, więc czujesz dotyk i ucisk, ale nie ból. Nieprzyjemne jest jedynie samo podanie znieczulenia (kilka sekund pieczenia). Cały zabieg trwa zwykle poniżej 10 minut.

Przez 3–7 dni po zabiegu miejsce implantacji może być tkliwe i lekko zasinione — to normalne. Zwykle wystarcza paracetamol. Zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się narastający ból, zaczerwienienie, wyciek z rany lub gorączka — to możliwe objawy infekcji, która występuje u 1–5% pacjentów.

Po zagojeniu większość pacjentów przestaje odczuwać obecność urządzenia. Pod skórą pozostaje wyczuwalne zgrubienie i blizna ok. 1 cm.

Ile działa bateria?

Zależnie od modelu od 2 do 4 lat, a producenci najnowszych urządzeń deklarują nawet ponad 5 lat monitorowania. Baterii nie wymienia się — po jej wyczerpaniu urządzenie się usuwa.

W praktyce rzadko dochodzi do wyczerpania baterii: u większości pacjentów diagnoza zapada w pierwszych kilkunastu miesiącach.

Czy mogę przejść przez kontrolę na lotnisku?

Tak. Ze względu na krótki czas kontroli jest mało prawdopodobne, aby bramki i ręczne wykrywacze metalu oraz skanery obrazujące całe ciało wpłynęły na urządzenie kardiologiczne. Zalecenia producentów są proste:

przejdź przez bramkę normalnym krokiem — nie zatrzymuj się i nie stój w niej,
nie dotykaj metalowych elementów urządzeń kontrolnych,
zawsze miej przy sobie kartę identyfikacyjną urządzenia — pokaż ją obsłudze, jeśli bramka zasygnalizuje alarm.

Sam nadajnik do transmisji danych bez problemu przechodzi przez kontrolę bezpieczeństwa i można go zabrać w podróż.

A rezonans magnetyczny? Nowoczesne rejestratory są MR-conditional, czyli warunkowo dopuszczone do badania. Przykładowo LINQ II jest dopuszczony przy polu ≤ 3 T bez wymaganego okresu karencji po implantacji. Zawsze pokaż elektroradiologowi kartę urządzenia — to ona zawiera warunki, jakie musi spełnić aparat.

Czy mogę uprawiać sport?

Tak — i to jedna z największych zalet ILR w porównaniu z Holterem. Nie ma elektrod, kabli ani ograniczeń w kąpieli; można normalnie brać prysznic, spać i podróżować.

Dwa praktyczne zastrzeżenia:

przez pierwsze 2–4 tygodnie unikaj intensywnego wysiłku angażującego obręcz barkową i sportów kontaktowych — rana musi się wygoić, a urządzenie „osadzić” w tkance,
długoterminowo ostrożność dotyczy tylko sportów z ryzykiem bezpośredniego uderzenia w okolicę mostka (sporty walki, hokej, rugby) — omów je indywidualnie z lekarzem.

Przy bardzo intensywnym wysiłku urządzenie częściej rejestruje artefakty mięśniowe, które bywają fałszywie klasyfikowane jako arytmia. To nie problem — po prostu część zapisów wymaga weryfikacji przez lekarza.

Jeśli objawy pojawiają się przy wysiłku, warto oznaczyć epizod aktywatorem od razu po ich wystąpieniu.

Ile kosztuje ILR?

Prywatnie — rząd wielkości kilku do kilkunastu tysięcy złotych, w zależności od ośrodka i modelu urządzenia; w cenniku jednego z ośrodków wszczepienie ILR wyceniono na 8 000 zł. Doliczyć trzeba kontrole i późniejsze usunięcie rejestratora.

W ramach NFZ — dla pacjentów spełniających kryteria świadczenie jest bezpłatne.

Kiedy NFZ refunduje ILR?

Gdy spełnione są łącznie trzy warunki:

Wskazanie z listy — udar kryptogenny albo nawracające utraty przytomności o nieustalonej przyczynie.
Wyczerpana wcześniejsza diagnostyka — refundacja dotyczy sytuacji, w których przyczyny nie ustalono mimo rozszerzonej diagnostyki. W praktyce oznacza to EKG, echo, Holter, badania laboratoryjne, często test pochyleniowy.
Ośrodek z umową i wymaganym zapleczem — szpital musi dysponować odpowiednią pracownią zabiegową.

Kwalifikację przeprowadza kardiolog, najczęściej elektrofizjolog, w ośrodku wykonującym implantacje.

Podsumowanie

ILR to nie „lepszy Holter” — to inne narzędzie do innego problemu. Holter odpowiada na pytanie „co się dzieje z moim sercem na co dzień”. ILR odpowiada na pytanie „co się dzieje wtedy, gdy mdleję raz na pół roku”.

Zanim jednak trafisz na kwalifikację do ILR, w większości przypadków musisz mieć wykonaną pełną diagnostykę nieinwazyjną — a to zaczyna się od porządnie wykonanego Holtera EKG.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O tym, czy wszczepienie rejestratora jest u Ciebie wskazane, decyduje lekarz na podstawie pełnego obrazu klinicznego.

Autor: Anna Wiktorska, kardiolog

Aktualizacja: sierpień 2026