Zaburzenia rytmu serca – rodzaje i ich znaczenie (przewodnik dla pacjentów)

Zaburzenia rytmu serca, czyli arytmie, to sytuacje, w których serce bije za szybko, za wolno lub nieregularnie. Mogą być zupełnie niegroźne lub wymagać pilnego leczenia — dlatego tak ważna jest diagnostyka, najczęściej poprzez Holter EKG.

Wśród arytmii można wyróżnić: 1) Dodatkowe pobudzenia 2) Tachyarytmie (arytmie przebiegające z szybką czynnością serca) 3) Bradyarytmie (arytmie przebiegające z wolną czynnością serca)

1. Dodatkowe pobudzenia (ekstrasystolie)

A) Nadkomorowe (SVES)

Pochodzą z przedsionków.
Są bardzo częste, często niegroźne.

Objawy: krótkie „zamieranie” serca, pojedyncze mocne uderzenie, niepokój w klatce piersiowej, uczucie zmęczenia.
Co prowokuje dodatkowe pobudzenia nadkomorowe? stres, kofeina, alkohol, zaburzenia snu, zaburzenia elektrolitów.
Czy są groźne? Zwykle nie, ale jeśli jest ich dużo — wymagają oceny kardiologa.

B) Komorowe (VES)

Pochodzą z komór serca.

Objawy: mocne „kłucia”, kołatania, czasem duszność, ból w klatce piersiowej, większa męczliwość.
Czy są groźne?

• u zdrowego serca zwykle nie ale przy dużej liczbie mogą powodować objawy niewydolności serca
• u osób z chorobami serca bywają groźne i trzeba je monitorować
• wymagają diagnostyki, monitorowania i leczenia

2. Tachykardie (przyspieszone bicie serca)

Gdy serce bije >100 uderzeń/min.

A) Napadowe częstoskurcze nadkomorowe

Napady szybkiego, regularnego bicia serca.

Cechy:

• zaczynają się nagle i nagle kończą
• często towarzyszą im kołatania, duszność, niepokój
• mogą trwać minuty lub godziny

Leczenie: leki, czasem ablacja (bardzo skuteczna).

B) Migotanie przedsionków (AF, ang. atrial fibrillation)

Najczęstsza poważna arytmia.

Cechy:

• całkowicie nieregularny rytm
• puls może być szybki lub wolny

Objawy: kołatania, spadek wydolności, zadyszka, zmęczenie, czasami ból
Dlaczego jest ważne?
Zwiększa ryzyko udaru — często wymaga leczenia przeciwzakrzepowego.

C) Trzepotanie przedsionków (AFL, ang. atrial flutter)

Cechy:

• czynność serca jest zazwyczaj regularne
• puls może być szybki (częściej) lub wolny (rzadziej)

Objawy: kołatanie serca, duszność, gorsza tolerancja wysiłku, uczucie niepokoju, czasami obrzęki.
Leczenie: leki, kardiowersja, często ablacja (bardzo skuteczna).

D) Częstoskurcz komorowy (VT)

Pochodzi z komór serca.

Może być groźny, szczególnie u pacjentów z chorobami serca.

Objawy: kołatania, osłabienie, zawroty głowy, możliwość omdlenia, ból w klatce piersiowej.
Wymaga pilnej diagnostyki.

3. Bradykardie (zbyt wolna praca serca)

Gdy tętno jest <60/min.

A) Bloki przedsionkowo-komorowe

Zakłócenie przewodzenia impulsu z przedsionków do komór.

Objawy: zawroty głowy, zmęczenie, omdlenia.
Leczenie: czasem konieczny jest stymulator serca.

B) Zespół chorej zatoki

Węzeł zatokowy, naturalny rozrusznik serca, działa zbyt wolno lub zatrzymuje się.

Objawy: uczucie pauz serca, osłabienie, zaburzenia widzenia, zasłabnięcia.
Leczenie: często stymulator.

4. Pauzy i przerwy w pracy serca

Holter wykrywa epizody, gdy serce na chwilę się zatrzymuje (zwykle na >2 sekundy).
Mogą wynikać z:

• zaburzeń przewodzenia
• działania leków
• chorób węzła zatokowego

Jeśli powodują omdlenia lub zasłabnięcia — konieczna jest ocena przez kardiologa.

Wszystkie powyższe stany mogą zostać rozpoznane za pomocą badania Holter EKG.