---

Smartwatche coraz częściej wyposażone są w funkcje monitorowania rytmu serca i możliwość wykonania uproszczonego zapisu EKG. Wielu pacjentów trafia dziś do kardiologa właśnie dlatego, że zegarek wykrył nieregularny rytm lub zasugerował migotanie przedsionków (AF). Coraz częściej podczas wizyty pacjenci pokazują zapis z Apple Watch lub innego urządzenia wearable, na którym widoczny jest napad arytmii.

Zdjęcie obrazujące niniejszy wpis jest autentycznym zapisem arytmii pacjenta, który odwiedził mój gabinet. Sami oceńcie jego jakość.

Pytanie, które pada w gabinecie coraz częściej, brzmi wprost: czy smartwatch może zastąpić holter EKG?

Według aktualnych wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) dotyczących migotania przedsionków z 2024 roku, odpowiedź brzmi: raczej nie. Ale to nie jest odpowiedź, na której warto poprzestać — bo diabeł, jak zwykle w kardiologii, tkwi w szczegółach. Poniżej wyjaśniam dokładnie, co smartwatch robi dobrze, gdzie się kończą jego możliwości, i dlaczego te różnice mają realne znaczenie kliniczne.

Smartwatch może wykryć arytmię, ale nie stawia rozpoznania

Wytyczne ESC 2024 podkreślają, że rozpoznanie klinicznego migotania przedsionków wymaga potwierdzenia zapisem EKG. Smartwatch może więc zasugerować obecność arytmii, ale nie zastępuje pełnej diagnostyki kardiologicznej. To rozróżnienie — między „podejrzeniem” a „rozpoznaniem” — jest kluczowe i często umyka pacjentom, którzy traktują alert z zegarka jako gotową diagnozę.

To jednak bardzo ważna zmiana ostatnich lat. Urządzenia wearable realnie zwiększyły wykrywalność napadowego AF. Wielu pacjentów wcześniej przez miesiące lub lata bagatelizowało objawy takie jak kołatania serca, uczucie nierównego rytmu czy nagłe przyspieszenia tętna. Dziś pierwszy alarm często pojawia się właśnie na smartwatchu — i to jest realna, mierzalna korzyść, którą trzeba uczciwie docenić.

Coraz więcej pacjentów zgłasza się z zapisem AF ze smartwatcha

Jeszcze kilka lat temu pacjenci opisywali jedynie kołatania serca lub „dziwne uczucie” w klatce piersiowej. Dziś coraz częściej podczas wizyty pokazują zapis EKG wykonany smartwatchem, na którym widoczny jest napad migotania przedsionków.

To ogromna zmiana w diagnostyce arytmii. Urządzenia takie jak Apple Watch potrafią wychwycić nieregularny rytm serca i skłonić pacjenta do szybszej konsultacji kardiologicznej — czasem o miesiące, a nawet lata wcześniej, niż zdarzyłoby się to bez takiego sygnału ostrzegawczego.

Problem polega jednak na tym, że taki zapis pokazuje zwykle jedynie krótki fragment arytmii. Nie widzimy pełnego przebiegu epizodu, jego początku, zakończenia ani zachowania rytmu serca po ustąpieniu AF. A właśnie te informacje często mają kluczowe znaczenie kliniczne.

Cztery różnice, które realnie decydują o diagnozie

Żeby to uporządkować — oto najważniejsze różnice techniczne między pomiarem ze smartwatcha a badaniem holterem EKG, i dlaczego każda z nich ma znaczenie kliniczne, nie tylko teoretyczne.

1. Sposób i długość rejestracji

Smartwatch wykonuje krótki, zwykle 30-sekundowy zapis, i to tylko wtedy, gdy pacjent sam zainicjuje pomiar lub gdy algorytm zegarka wykryje coś niepokojącego. Holter EKG monitoruje pracę serca nieprzerwanie przez 24 godziny, kilka dni, a czasem dłużej. To ogromna różnica diagnostyczna — smartwatch daje pojedyncze zdjęcie, holter daje film.

2. Liczba odprowadzeń EKG

Zapis ze smartwatcha wykonywany jest zwykle w jednym odprowadzeniu — to jak patrzenie na serce z jednej, ograniczonej perspektywy. Holter EKG rejestruje sygnał w kilku odprowadzeniach jednocześnie, co daje znacznie pełniejszy obraz elektrycznej aktywności serca i pozwala różnicować typy zaburzeń rytmu, których jedno odprowadzenie po prostu nie pokaże.

3. Kontekst początku i zakończenia epizodu

To być może najważniejsza różnica kliniczna. Holter EKG pozwala ocenić nie tylko sam napad AF, ale również:

• dokładny początek i koniec arytmii,
• reakcję rytmu serca po zakończeniu AF,
• obecność pauz,
• współistniejące zaburzenia przewodzenia,
• epizody bradykardii,
• zmiany rytmu podczas snu.

W praktyce właśnie początek i zakończenie arytmii bywają kluczowe klinicznie. U części pacjentów po napadzie AF pojawiają się długie pauzy lub istotne zaburzenia przewodzenia, których smartwatch po prostu nie pokaże — bo w tym momencie pacjent już dawno przestał rejestrować zapis, uznając, że „atak minął”.

4. Skuteczność podczas snu

Urządzenia wearable mają ograniczoną skuteczność nocą — część z nich wymaga odpowiedniego ułożenia ręki, dobrego kontaktu z nadgarstkiem, czasem świadomej aktywacji pomiaru. Tymczasem migotanie przedsionków bardzo często pojawia się właśnie podczas snu lub nad ranem, gdy napięcie układu przywspółczulnego jest największe. Holter EKG rejestruje ten czas dokładnie tak samo jak każdy inny — bez przerw, bez potrzeby współpracy ze strony pacjenta.

Dlaczego te różnice mają znaczenie nie tylko teoretyczne

Każda z powyższych czterech różnic przekłada się na konkretną decyzję kliniczną. Jeśli po napadzie AF pojawia się długa pauza w rytmie serca, może to zmienić całe podejście do leczenia — czasem w stronę rozważenia stymulatora, nie tylko leków przeciwarytmicznych. Jeśli epizody występują głównie nocą, wpływa to na dobór terapii i moment jej podawania. Żadnej z tych informacji nie da pojedynczy, krótki zapis wykonany w ciągu dnia, gdy pacjent akurat poczuł kołatanie i zerknął na zegarek.

Holter EKG nadal pozostaje podstawą diagnostyki

Nie oznacza to, że smartwatche są bezużyteczne. Wręcz przeciwnie. Mogą być bardzo wartościowym narzędziem przesiewowym i często przyspieszają diagnostykę arytmii — czasem to właśnie alert z zegarka jest pierwszym impulsem, żeby w ogóle umówić się do kardiologa.

W przypadku podejrzenia migotania przedsionków nadal jednak podstawowym badaniem pozostaje zapis EKG oraz holter EKG, w tym również nowoczesny holter bezelektrodowy, który umożliwia wielodniową ocenę rytmu serca w codziennych warunkach.

Dla wielu pacjentów wygodnym rozwiązaniem jest także holter do domu (lub inaczej „holter do domu„), który pozwala wykonać badanie bez wizyty w placówce.

Podsumowanie

Smartwatch może zwrócić uwagę na problem. Holter EKG pozwala go dokładnie zdiagnozować. To nie jest rywalizacja „lepszy kontra gorszy” — to dwa narzędzia, które dobrze się uzupełniają. Zegarek jest pierwszym sygnałem alarmowym, dostępnym codziennie, na nadgarstku. Holter jest tym, co ten sygnał zamienia w konkretną, klinicznie użyteczną diagnozę.

Jeśli Twój smartwatch zasugerował nieregularny rytm serca, potraktuj to poważnie — ale jako początek diagnostyki, nie jej koniec.

---

Przeczytaj również:

5 rzeczy, których smartwatch nie wychwyci, a Holter już tak

Co znajdziesz w wyniku badania Holter EKG

Kołatanie serca, kiedy powinno niepokoić

Holter EKG 24-, 48- i 72-godzinny – który wybrać